Quan sát trước khi hành động; và tự soi lại mình. Từ khoá của quẻ: Quan sát.
Gió ở trên, Đất ở dưới: gió đi khắp mặt đất, nhìn thấy mọi nơi mà không dừng lại chỗ nào.
Quan có hai chiều: nhìn người khác và được người khác nhìn. Gió thổi trên mặt đất chạm tới mọi chỗ — đó là hình ảnh của sự quan sát rộng, không thiên vị. Người gặp quẻ này đang ở giai đoạn cần thu thập thông tin và nhìn cho kỹ trước khi quyết. Chưa phải lúc ra tay; là lúc hiểu tình hình. Chiều thứ hai quan trọng không kém: mình cũng đang bị quan sát. Ở vị trí nào đó, cách mình sống và làm việc chính là thứ người khác nhìn vào để học theo hoặc để đánh giá. Vì vậy quẻ Quan luôn gắn với chữ nêu gương. Điều cần tránh là quan sát hời hợt — nhìn qua bề ngoài rồi kết luận, hoặc chỉ nhìn thứ mình muốn thấy. Nhìn cho đủ chiều thì quyết định sau đó mới có giá trị.
Chưa hành động, hãy quan sát trước. Quẻ Quan tả cảnh rửa tay xong mà chưa dâng lễ, tức là khoảnh khắc trang nghiêm trước khi làm. Đây là lúc thu thập thông tin, nhìn cho rõ toàn cục và hiểu mình đang được người khác nhìn như thế nào. Hào cuối phân biệt hai mức: quan sát cuộc đời của mình và quan sát chính bản thân mình. Nhìn được tới mức thứ hai thì mới biết khi nào nên đi.
Đây là lúc quan sát và tìm hiểu chứ chưa phải lúc quyết. Hãy nhìn cách đối phương cư xử với người khác, với gia đình họ, trong lúc khó khăn — những điều đó nói nhiều hơn lời nói với mình. Đồng thời nhớ rằng mình cũng đang được nhìn. Với quan hệ đang có vấn đề, hãy lùi một bước để nhìn toàn cảnh thay vì phản ứng theo từng sự việc.
Hãy dành thời gian quan sát người nhà thay vì chỉ trao đổi việc. Con cái, cha mẹ có thể đang có điều chưa nói. Trong nhà, cách người lớn cư xử là bài học trực tiếp cho trẻ — quẻ này nhấn mạnh việc nêu gương hơn mọi lời dạy. Nếu đang cân nhắc một quyết định lớn của gia đình, nên hỏi ý mọi người và nghe cho hết trước khi chốt.
Thời của nghiên cứu, khảo sát, học hỏi từ người đi trước. Trước khi đề xuất hay chuyển hướng, hãy dành thời gian hiểu thật kỹ tình hình: số liệu, con người, quy luật vận hành. Nếu đang ở vị trí quản lý, cách mình làm việc đang được cấp dưới quan sát và bắt chước — muốn đội ngũ thế nào thì tự mình làm thế ấy trước.
Thời của nghiên cứu thị trường và phân tích đối thủ, không phải thời của hành động lớn. Hãy đi khảo sát thực tế, nói chuyện với khách hàng, xem đối thủ đang làm gì. Đồng thời để ý xem thương hiệu mình đang được nhìn ra sao, vì quẻ này hai chiều: mình nhìn và mình bị nhìn. Mọi quyết định lớn nên hoãn cho đến khi có đủ dữ liệu; quyết bây giờ là quyết trong mờ tối.
Hãy quan sát đối tác tiềm năng thêm một thời gian trước khi cam kết. Xem cách họ đối xử với người khác, cách họ xử lý khi có sự cố, và họ có giữ lời trong việc nhỏ không. Hào hai cảnh báo nhìn lén qua khe cửa — thấy được một phần mà tưởng đã thấy hết. Hãy tìm cách quan sát toàn diện, và cũng nhớ rằng bên kia cũng đang quan sát mình.
Chưa phải lúc xuống tiền. Hãy tìm hiểu cho kỹ: đọc báo cáo, so sánh nhiều nguồn, quan sát diễn biến thêm một thời gian. Quẻ này cảnh báo việc quyết định dựa trên một góc nhìn duy nhất hoặc dựa vào lời một người. Dữ liệu thu thập trong giai đoạn quan sát sẽ quyết định chất lượng của quyết định sau đó.
Giai đoạn quan sát và định hướng: tìm hiểu ngành học, dự giờ, đọc thử tài liệu, hỏi người đi trước. Rất hợp cho việc chọn trường, chọn ngành, chọn hướng nghiên cứu. Với việc học hằng ngày, hãy dành thời gian xem lại cách học của mình có hiệu quả không trước khi tăng thêm giờ. Nhìn cho ra chỗ mình đang sai phương pháp còn quý hơn học thêm mấy buổi.
Nên theo dõi và đo đạc thay vì tự kết luận: ghi lại triệu chứng, đo các chỉ số đều đặn, đi khám để có kết quả cụ thể. Quẻ ứng với giai đoạn chẩn đoán hơn là giai đoạn điều trị. Cũng nên quan sát xem thói quen nào đang thật sự ảnh hưởng đến mình, thường không phải cái mình vẫn nghĩ.
Gặp quẻ Quan, hãy tạm dừng việc quyết và dành thời gian nhìn cho đủ: nhiều nguồn, nhiều góc, cả những điều mình không muốn thấy. Đồng thời tự soi lại cách mình đang làm, vì người khác đang nhìn vào đó. Quyết định đưa ra sau một giai đoạn quan sát tử tế sẽ khác hẳn quyết định đưa ra theo cảm tính.
Quan sát trước khi hành động; và tự soi lại mình. Lùi một bước để quan sát toàn cảnh. Điều người khác thấy ở bạn cũng là dữ kiện; sửa mình trước khi sửa hệ thống.
Thượng quái là Tốn (Gió), hạ quái là Khôn (Đất). Gió ở trên, Đất ở dưới: gió đi khắp mặt đất, nhìn thấy mọi nơi mà không dừng lại chỗ nào.
Gặp quẻ Quan, hãy tạm dừng việc quyết và dành thời gian nhìn cho đủ: nhiều nguồn, nhiều góc, cả những điều mình không muốn thấy. Đồng thời tự soi lại cách mình đang làm, vì người khác đang nhìn vào đó. Quyết định đưa ra sau một giai đoạn quan sát tử tế sẽ khác hẳn quyết định đưa ra theo cảm tính.
